ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

17

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

( 408 ) سال چهارصد و هشت بيان خروج تركها از چين و درگذشت طغان خان در اين سال تركها از چين بيرون آمده و شمارهء آنها بيش از سيصد هزار خرگاه از زاد و برزاد تركان و از جمله قبيله خطائيه بودند كه ما وراء النهر را متصرف شدند و بخواست خداى بزرگ گزارش ملك آنها را بيان خواهيم كرد . انگيزهء بيرون شدن آنها اين بود كه همين كه طغان خان پادشاه تركستان دچار بيمارى سخت شد و بيمارى او بدرازا كشيد ، تركها طمع به تصرف بلاد او كردند و روى به تركستان نهاده بعضى از قلمرو طغان خان را گرفتند ، و غارت كردند و اسير نمودند و بين آنها و بلاساغون هشت روز راه ، بيش باقى نماند . گزارش آن پيش آمد چون به طغان خان رسيد وى بيمار بود و از خداى بزرگ درخواست كرد او را بهبود بخشد تا از كافران كين خواهى كند و كشور را از شر آنها حمايت نمايد . پس از آن هر چه خدا خواهد بكند . نيايش او بدرگاه خدا برآورده شد و بهبود يافت و سپاهيان گرد آورد و بديگر بلاد اسلام نامه نوشت و مردم مسلمان را به يارى خويش برانگيخت و در اثر آن يكصد و بيست هزار داوطلب مجتمع شدند . همين كه خبر بهبود - يافتن او و گرد آوردن سپاه و انبوهى لشكريان به تركان رسيد ، رو به سرزمينهاى خود بازگشتند . طغان خان و سپاهيانش به پيگرد آنها پرداخته و سه ماه بدنبال آنها رفتند تا بدانها دست يافتند . تركان تصور ميكردند بسبب دورى راه ايمن خواهند بود . طغان خان و لشكريانش چون به آنها رسيدند . آنها را در فشار گرفتند و زياده بر دويست هزار نفر از آنها را كشته و نزديك بيكصد هزار اسير گرفته شد و غنايم از ستوران و چارپايان و خيمه و خرگاه و غير ذلك از ظروف زرين و سيمين ساخته شده چينى آنچنان فزونى داشت كه بمانند آن كس به ياد نداشت . طغان خان پس از آن پيروزى به بلاساغون بازگشت و بيمارى او هم برگشت و درگذشت .